Nieterminowość oraz nieprawidłowe wykonanie przez wykonawcę prac określonych w umowie o roboty budowlane niestety nadal stanowi zmorę inwestorów, którzy na każdym takim uchybieniu mogą sporo stracić. Rozwiązanie, a przynajmniej zminimalizowanie potencjalnych strat, mogą jednakże stanowić kary umowne za nieterminowe bądź nieprawidłowe wykonanie prac powierzonych wykonawcy, żeby jednakże naliczenie kar umownych przez inwestora było możliwe należy o kilku kwestiach pamiętać.

W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy na to, iż wykonawca będzie zobowiązany do zapłacenia kary umownej tylko w sytuacji, gdy umowa zawarta pomiędzy nim, a inwestorem karę taką przewiduje. Podstawą do naliczenia kary umownej nie mogą więc stanowić przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli umowa nie zawiera stosownych regulacji w tym zakresie, to od woli stron umowy zależy bowiem czy kary umowne w ogóle zostaną zastrzeżone, za jakie uchybienia zostaną naliczone oraz w jakiej wysokości.

Kary umowne mogą być zastrzeżone zarówno na wypadek naruszenia zobowiązania przez dłużnika, czyli w przypadku robót budowlanych przez wykonawcę, jak i na wypadek naruszenia zobowiązania przez wierzyciela, czyli inwestora. Zastrzeżenie kar umownych na rzecz obu stron umowy nie prowadzi jednak do powstania zobowiązania o charakterze wzajemnym.

Żadna ze stron nie jest bowiem uprawniona do podniesienia zarzutu powstrzymania się z zapłatą ciążącej na niej wymagalnej kary umownej do chwili zaofiarowania przez drugą stronę kary umownej należnej od niej. Każda ze stron umowy może więc niezależnie od działania drugiej strony dochodzić zapłaty zastrzeżonej na jej rzecz kary umownej.

Kara umowna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, gdyż stanowi ona dla wierzyciela surogat odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Świadczenie kary umownej prowadzi zatem do naprawienia w całości lub części szkody powstałej po stronie wierzyciela.

Dzięki zastrzeżeniu kary w umowie następuje bowiem określenie z góry wysokości odszkodowania, co upraszcza proces jego dochodzenia przed sądem, eliminując konieczność oszacowywania wysokości poniesionej przez wierzyciela szkody przez sąd oraz biegłych. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.

Istotne jednakże jest, że zastrzeżenie kary umownej nie wyłącza całkowicie prawa wierzyciela do ubiegania się o odszkodowanie z tytułu zaistniałej szkody. Zgodnie bowiem z regulacjami Kodeksu cywilnego, żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły, w umowie może zatem znaleźć się zapis uprawniający inwestora do dochodzenia odszkodowania, jeśli jednak zastrzeżenie takie się nie znajdzie, wówczas inwestor może dochodzić zapłaty tylko zastrzeżonej kary umownej.

Zastrzeżenie kary umownej ma ponadto mobilizować dłużnika do prawidłowego wykonania zobowiązania. Dłużnik musi liczyć się z góry z koniecznością świadczenia kary umownej, w ustalonej przez strony wysokości, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania z przyczyn, za które ponosi odpowiedzialność, gdyż w wyniku zastrzeżenia kary umownej nie nabywa on uprawnień wynikających z zobowiązania przemiennego i nie może zwolnić się od obowiązku wykonania zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

Zastrzeżenie kary umownej może odnosić się wyłącznie do niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania o charakterze niepieniężnym, zatem postanowienia umowne łączące obowiązek zapłaty kary umownej z brakiem lub nieterminowym spełnieniem świadczenia pieniężnego powinny być traktowane jako nieważne.

Umowa powinna również określać wysokość zastrzeżonej kary umownej. Wysokość kary umownej określana może być zatem kwotowo, procentowo, czyli jako oznaczony procent wartości całego świadczenia lub świadczenia, którego dłużnik nie spełnił w terminie lub nie spełnił do chwili rozpoczęcia procesu, albo też w sposób łączący obie te metody. W praktyce bardzo często spotyka się określenie kary umownej jako sumy pieniężnej naliczanej za każdy dzień zwłoki.

Pamiętać jednakże należy, że jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej, podobnie będzie w sytuacji, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana, nie zawsze więc będzie zasadne dochodzenie kary w wysokości zastrzeżonej w umowie.

Kara umowna za niewykonanie lub złe wykonanie umowy o roboty budowlane.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *