Wynagrodzenie jest podstawowym elementem większości umów, jednakże w przypadku umów o roboty budowlane jest ono o tyle istotne, że zwykle opiewa na znaczne kwoty, gdyż wykonawca nie mało prac musi wykonać, dlatego zarówno inwestor, jak i wykonawca, są zainteresowani by wynagrodzenie zostało ustalone w wysokości adekwatnej do powierzonych prac i koniecznych do wykonania robót.

W praktyce z tego powodu nieraz występują trudności z prawidłowym oszacowaniem wynagrodzenia oraz zdarzyć się mogą sytuacje, których strony nie przewidzą, a które właśnie w wynagrodzeniu znajdą odzwierciedlenie, w zależności jednakże od tego jaki sposób wyliczenia wynagrodzenia strony ustaliły oraz jakie zapisy zostały zawarte w umowie, można zminimalizować ryzyko powstania konfliktów na tej płaszczyźnie.

Strony umowy o roboty budowlane mogą przede wszystkim umówić się na wynagrodzenie ryczałtowe. Wynagrodzenie ryczałtowe jest wynagrodzeniem ustalonym od razu w całkowitej kwocie, a więc z góry jest określana kwota, która będzie należna wykonawcy za wykonanie prac budowlanych.

Ten rodzaj wynagrodzenia stosowany jest jednak na ogół tylko wówczas, gdy określenie całkowitej wartości wynagrodzenia nie rodzi trudności, a więc gdy np. dotyczy wykonania nietrudnych prac, przy których koszt materiałów oraz nakład potrzebnej pracy można z góry określić.

Stosowanie tego rodzaju wynagrodzenia korzystne jest przede wszystkim dla zamawiającego, czyli inwestora, gdyż już w chwili zawarcia umowy zna on całkowitą i ostateczną wysokość kwoty, którą przyjdzie mu zapłacić za zlecone prace, zaś przyjmujący zamówienie, czyli wykonawca, co do zasady, nie może żądać podwyższenia tego wynagrodzenia.

Oczywiście nie ma przeszkód, aby wynagrodzenie ryczałtowe zostało ustalone w umowie o znacznym stopniu skomplikowania, gdyż zamiarem stron może być zagwarantowanie zamawiającemu niezmienności wynagrodzenia niezależnie od wzrostu cen i innych stawek lub konieczności przeprowadzenia prac nieprzewidzianych w kosztorysie.

Wyjątek od zasady niezmienności wynagrodzenia ryczałtowego przewidziany natomiast został w sytuacji, gdy po zawarciu umowy nastąpiła zmiana stosunków, której nie można było przewidzieć przy zawieraniu umowy oraz gdy wykonanie prac groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą w razie utrzymania wynagrodzenia ryczałtowego na uzgodnionym poziomie. Pomiędzy zmianą stosunków, a groźbą rażącej straty po stronie przyjmującego zamówienie musi zachodzić związek przyczynowy.

Innym rodzajem wynagrodzenia, który strony umowy o roboty budowlane mogą ustalić jest wynagrodzenie kosztorysowe. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, wynagrodzeniem kosztorysowym jest wynagrodzenie określone na podstawie planowanych prac i przewidywanych kosztów, jest więc ono ustalane zwykle wówczas, gdy całkowitą wartość wynagrodzenia należnego przyjmującemu zamówienie trudno jest z góry ustalić w chwili zawierania umowy.

Możliwość uzgodnienia wynagrodzenia kosztorysowego pozwala natomiast stronom na znaczną elastyczność. Kosztorys sporządzany przy zawieraniu umowy i obejmuje planowane prace oraz przewidywane koszty, zaś zestawienie planowanych prac zawarte w kosztorysie jest podstawą do wyliczenia wynagrodzenia i sporządzane jest przy zawarciu umowy. Przy tym jednak sposobie określenia wynagrodzenia jego finalna wysokość zależy od rozmiaru świadczenia polegającego na wykonaniu prac.

Dla wykonawcy prac budowlanych istotne natomiast jest, że w przypadku wynagrodzenia kosztorysowego nie ma znacznych obostrzeń jeśli chodzi o jego podwyższenie. Jeżeli bowiem w toku wykonywania prac zajdzie konieczność przeprowadzenia prac, które nie były przewidziane w zestawieniu prac planowanych będących podstawą obliczenia wynagrodzenia kosztorysowego, a zestawienie sporządził zamawiający, przyjmujący zamówienie może żądać odpowiedniego podwyższenia umówionego wynagrodzenia.

Jeżeli zestawienie planowanych prac sporządził przyjmujący zamówienie, może on żądać podwyższenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania należytej staranności nie mógł przewidzieć konieczności prac dodatkowych. Przyjmujący zamówienie nie może jednakże żądać podwyższenia wynagrodzenia, jeżeli wykonał prace dodatkowe bez uzyskania zgody zamawiającego.

Ostatnim rodzajem wynagrodzenia jest natomiast tzw. wynagrodzenie mieszane, czyli połączenie wynagrodzenia ryczałtowego z kosztorysowym. W praktyce takie rozwiązanie jest możliwe z tego względu, że przepisy Kodeksu cywilnego nie regulują w jaki sposób i na jakich zasadach strony umowy o roboty budowlane mogą ustalić wynagrodzenie, zatem z uwagi na swobodę umów, strony mają w tym względzie znaczną swobodę i mogą w dowolny sposób ustalić wysokość i sposób wyliczenia wynagrodzenia w umowie.

Wynagrodzenie w umowie o roboty budowlane.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *